HIMMag - Tạp chí đàn ông - Your Style - Your Life

Nhiệt miệng do đâu?

Nhiệt miệng là một căn  bệnh rất phổ biến trong mùa nóng, người lớn, trẻ  nhỏ, nam nữ đều có nguy cơ mắc phải. Nhiệt miệng là tên gọi theo dân gian, còn trong thuật ngữ y học gọi là bệnh viêm loét niêm mạc miệng. Theo dân gian, nhiệt miệng là do nóng trong người hay ăn phải những đồ ăn có tính nóng như các loại quả: mít, xoài, chôm chôm…do ăn uống quá nhiều chất béo, cay, khó tiêu…

Quan điểm y học hiện đại cho rằng có rất  nhiều nguyên nhân gây đến tình trạng tổn thương niêm mạc miệng như:

• Các vấn đề liên quan đến răng:  sâu răng, viêm quanh răng, viêm quanh chóp răng, viêm tuỷ răng, làm cho vùng miệng bị nóng, dẫn đến nhiệt miệng.
• Do những sang chấn từ bên ngoài: vô tình cắn phải lưỡi, môi, dùng các vật dụng ăn cơm sắc nhọn gây tổn thương vùng miệng.
• Dị ứng với với thức ăn hoặc một số thành phần hoá học nào đó của kem đánh răng.
• Ăn uống không đầy đủ dẫn đến thiếu hụt các chất như: sắt, vitamin, đặc biệt là vitamin B12 và vitamin C.
• Vệ sinh răng miệng không hiệu quả hoặc do hệ thống miễn dịch đang bị yếu đi( cảm lạnh, cảm cúm…) làm cho cơ thể dễ bị nhiễm các loại vi khuẩn,vi rút gây nhiệt miệng.
• Làm việc liên tục, căng thẳng dẫn đến bị stress.
• Uống thuốc kháng sinh gây nóng trong người, thuốc dùng cho viêm khớp dạng thấp, thuốc động kinh.

Triệu chứng:

Biểu hiện đầu tiên của căn bệnh phiền toái này là sự xuất hiện các mụn nước nhỏ hình tròn hoặc bầu dục trong khoang miệng, lưỡi… Những mụn nước này có đường kính từ 1 – 2 mm, có bờ rõ rệt. Vài ngày sau xuất hiện màu vàng nhạt ở đáy, xung quanh mụn sưng đỏ, có một đường viền màu đỏ tươi, bên trên là một lớp màu trắng, thậm chí có thể mưng mủ. Sang ngày hôm sau, những mụn này sẽ vỡ, để lại một vết loét nông. Các vết loét to dần, có khi tới 10 mm gây đau và xót khi nói, vệ sinh răng miệng hoặc ăn uống, đặc biệt là khi ăn các món mặn, chua hoặc uống nước nóng sẽ có cảm giác đau buốt, nhói.

Các vết loét trong miệng rất lâu lành là do thường xuyên bị chìm trong nước bọt và dịch thức ăn. Nếu xác định được nguyên nhân như bạn bị nhiễm nấm, vi-rút hay vi khuẩn thì bác sĩ sẽ có thuốc điều trị phù hợp để giúp vết thương mau lành. Tuy nhiên, nếu bạn không thích mùi vị của các loại thuốc tây hoặc trong trường hợp bạn phải kiêng thuốc tây thì có thể tham khảo một số cách sau đây:

Khi bị bệnh nên kiêng những gì?

• Trong thời gian bị bệnh, bạn nên tuyệt đối “tẩy chay” các thức ăn, nước uống có tính nóng như: thịt chó, trứng (trừ hột vịt  lộn) các loại mắm, các loại gia vị cay, nóng như: gừng, ớt, hành, tỏi, các món chiên, xào.
• Không nên uống nước đá, rượu, bia.

• Bạn có thể dùng ống hút để uống nước, dùng muỗng nhỏ để ăn cơm. Như vậy sẽ giúp hạn chế làm tổn thương thêm vùng viêm loét bởi các tác động bên ngoài.
  
• Trong trường hợp không thể đánh răng do quá đau, bạn có thể súc miệng bằng nước muối nhạt hoặc các loại nước súc miệng.
  
• Nên ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng. Tích cực uống nước và ăn nhiều các loại rau quả có tính mát.
• Khi bị bệnh nên bổ sung các vitamin C, B 12, Fe,…
  
• Nên có chế độ nghỉ ngơi, thư giãn hợp lý, tránh stress.

Áp dụng các vị thuốc sẵn có:

Đây là các vị thuốc có sẵn trong vườn, hoặc nếu nhà bạn không có sẵn thì sẽ rất dễ  dàng để mua được chúng ở ngoài chợ. Những vị thuốc này tưởng chừng rất đơn giản nhưng cũng không kém phần hiệu quả! Bạn hãy thử nhé!

• 1. Nghiền nát vài mảnh cùi dừa, sau đó ép lấy nước để dùng súc miệng hàng ngày (3 – 4 lần/ ngày).
• 2. Ăn cà chua sống, hoặc ngậm nước ép cà chua ngày 3 – 4 lần.
• 3.Cỏ mực: rửa sạch, chỉ lấy lá, giã nát, ép lấy nước cốt, hòa với ít mật ong. Dùng bông thấm thuốc bôi vào chỗ sưng đau, lở loét. Ngày bôi 2 - 3 lần.
• 4. Ngậm chất chát trong miệng, chất chát có tính sát trùng và làm săn da. Tốt nhất là ngậm nước trà tươi, trà đen đặc, quả sung, rau dấp cá, húng chanh (tần dày lá)… có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus, làm săn da.
• 5. Khế tươi 2 - 3 quả, giã nát, đổ ngập nước sôi vào đun sôi một lúc thì nhắc xuống, khi nước nguội thì ngậm và nuốt dần, ngậm nhiều lần trong ngày.  Bạn nên chọn khế chua vì nó thanh nhiệt tốt hơn khế ngọt.
  

• 6. Uống bột sắn dây, hạt đười ươi ngày 2 lần sẽ giúp bạn giảm đau rát và mau khỏi trong trường hợp bạn bị nhiệt miệng độ nhẹ.
• 7. Lấy một nhúm hạt mè đen sắc nước ngậm nhiều lần trong ngày sẽ mau khỏi.
• 8. Bạn nên nấu nước rau má, rau ngô uống hằng ngày thay cho nước lọc , và phải uống đủ 1,5-2l/ngày
• 9 . Đặc biệt, trà xanh là một trong những dạng tinh chất được khuyến khích dùng để phòng ngừa bệnh nhiệt miệng. Hoạt chất kháng oxy hóa trong trà xanh có tác dụng thu ngắn thời gian phát tán của siêu vi.
• 10. Rê mật ong thật ngày 4-5 lần tại chỗ mọc mụn.
• 11. Uống nước đắng, loại có bán sẵn ở các tiệm nước sâm, ngày khoảng 0.5 lít ( 2 chai nước suối nhỏ)

Nếu bạn đã uống thuốc và áp dụng một số cách trên nhưng lở loét không khỏi hẳn mà tái phát nhiều lần kèm theo các triệu chứng toàn thân khác như mệt mỏi, sút cân, biếng ăn, có những biến chứng tại chỗ như sưng thành một đám cứng không có giới hạn, chảy máu hay có những dấu hiệu của nhiễm trùng nặng như môi khô, lưỡi bẩn, mạch nhanh, sốt cao thì cần đi khám để xác định số lượng, vị trí, kích thước, mật độ màu sắc, nếu cần thiết thì bác sĩ sẽ làm xét nghiệm tế bào học cho bạn, nhằm tìm ra nguyên nhân chính xác, từ đó có cách điều trị hợp lý.

Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường thì chú ý đến thuốc kháng viêm, có thể nó làm tăng lượng đường trong máu. Tốt nhất bạn nên hỏi rõ ý kiến của bác sĩ về vấn đề này.